04.04.2024 > 05.04.2024
Groepsportret van Surinaams inheemse mannen, vrouwen en kinderen met ronselaar William Mackintosh op de wereldtentoonstelling 1883 in Amsterdam.

De Waarheidscommissie Nederland

Is het een performance, een theatervoorstelling of toch een echte waarheidscommissie? De termen doen er niet toe. Kom en oordeel zelf. 

 

Met de eerste Waarheidscommissie ooit in Nederland vraagt het Vlaams theatergezelschap Action Zoo Humain aandacht voor de onderbelichte, koloniale erfenis van de human zoo. Ook Nederland stelde tot diep in de 20ste eeuw duizenden mannen, vrouwen en kinderen als ‘exotisch’, ‘wild’ en ‘primitief’ tentoon in zogenaamde 'mensentuinen'. Denk bijvoorbeeld aan de tentoongestelde Surinamers en Indonesiërs op de wereldtentoonstelling in Amsterdam (1883), de Indische Tentoonstelling in Arnhem (1928) en het Senegalese dorp op de Nenijto in Rotterdam (1928).

Beïnvloedt de human zoo vandaag nog steeds het maatschappelijke denken? Zijn het etnisch profileren door de politie, het toeslagen schandaal bij de belastingdienst, maar ook het ‘onschuldig’ delen van beeldmateriaal op social media van die ‘exotische’ reis, hier geen voorbeelden van?

Kom en oordeel zelf tijdens deze unieke en eenmalige locatievoorstelling. Minister-president Mark Rutte en koning Willem-Alexander boden recent excuses aan voor het slavernijverleden. De Waarheidscommissie pakt daarop door en gaat aan de slag met hetgeen er na de fameuze komma zou kunnen volgen. Verplaats je in de problematische nieuwsgierigheid van de bezoekers, in de ervaringen van de tentoongestelde volkeren en in de koloniale propagandamachine van de organisatoren.

Naar voorbeeld van de ‘Waarheids- en Verzoeningscommissie’ uit Zuid-Afrika spreken getuigen zich uit in woord, beeld en beweging. Voormalig politica Kathleen Ferrier en Mpho Tutu van Furth, dochter van de recent overleden Zuid-Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu, leiden als voorzitters alles in goede banen.

Bron afbeelding: Groepsportret van inheemse Surinaamse mannen, vrouwen en kinderen met ronselaar William Mackintosh op de wereldtentoonstelling 1883 in Amsterdam. Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen. Coll.no. RV-A2-3

IN DE PERS

De Theaterkrant / Recensie 6.10.2023

"De informatie die je als toeschouwer te horen en te zien krijgt is afwisselend schrijnend, onthutsend, pijnlijk, woede en schaamte opwekkend. Gelukkig wordt er ook gewerkt met humor om het geheel verteerbaarder te maken. (...) De voorstelling houdt spiegels voor en voelt regelmatig ongemakkelijk. Hulde voor maker Chokri Ben Chikha want dat is hoognodig."

CREDITS

REGIE Chokri Ben Chikha  PROJECTLEIDING/DRAMATURGIE Sietske de Vries PRODUCTIELEIDING Lique van Gerven  TEKSTBEWERKING Erik-Ward Geerlings, Sharona Maguette Diop MUZIEK Seppe Salomé VAN EN MET Kathleen Ferrier, Mpho Tutu van Furth, Bert Sliggers, Chantal Loïal, Iris Tjoa, Mareille Labohm, Fouad Mourigh, Moussa Ndiaye, Izah Hankammer, Tamar Niamut, Anis de Jong, Mavis Carrilho, Nienke Nasserian, Wensley Piqué, Zouzou Ben Chikha FOTOGRAFIE Kurt Van Der Elst VIDEO Sven Peetoom, Korrel WEBSITE/SOCIALS Robin Laurens, Kirsten Lipman, Oya Ben Chikha PERS Ronald de Groot

PRODUCTIE Action Zoo Humain COPRODUCTIE PERPODIUM, DEGASTEN, Theater Rotterdam, deBuren, Internationaal Theater Amsterdam, Musis & Stadstheater Arnhem, de Brakke Grond

MET DE STEUN VAN Bijlmer Parktheater, IMPACT, Theater Zuidplein, NTGent, Vlaamse Overheid, Provinciehuis Arnhem, Waalse Kerk, Debatcentrum Arminius, Fonds 21, Fonds voor Cultuurparticipatie, Fonds Podiumkunsten, Vriendenloterijfonds, Fonds ZOZ   

Deze voorstelling komt tot stand met de steun van de Taxshelter van de Belgische Federale Overheid via uFund.